Normas de estilo e ortográficas/O alfabeto
En Wikibooks, o Galilibros en galego.
Fonoloxia e fonetica: Os falantes ao emitiren un enunciado teñense que axustar a uns modelos ideais dos sons que se chaman fonemas, estes son minimas unidades liguisticas sin significado, abstractas e funcionan na língua como as imaxes visuais dos sons. A FONETICA:E a ciência q estudia os sons para describilos dende un punto de vista físico e fisiolóxico, e decir, como se pronuncia o son e q caracteres ten. A FONOLOXÍA:Estudia a articulación dos sons na linguaxe com respecto o seu significado, e dcir, as diferencias fónicas com respecto a significacion. O seu estúdio son os fonemas, e hai 26, 7 vocalicos e 19 consonanticos. No plano escrito as unidades fonoloxicas especificas dun idioma representanse com letras ou grafemas, e a ciência que mira pola correcta escritura dos grafemas. a ortografia: conxunto limitado das unidades gráficas dunha língua e o abecedário ou alfabeto q consta de 23 letras. O punto de articulacion dunha palabra esta no aparato fonador,onde se produce o fonema e os organos que interveñen na sua articulación. O modo de articulacion vem determinado pola posicion dos organos articulatórios e a sua abertura no momento de realiza-lo fonema. A sonoridade vem determinada polas cordas vocais;si estan unidas o sair o Aire, vibran, producindo un fonema sonoro, senon un fonema xordo. No alfabeto GALEGO AS VOCAIS PODEN SER ABERTAS OU PECHADAS; DISTRIBUENSE ASI: pechadas:I E U, Abertas:A semipechada (media) anterior /e/ posterior /o/; semiaberta anterior /€/ posterior /Ç/.
AS CONSOANTES son aqueles fonemas que se producen acusitcamente cando o aire atopa un obstaculo na cavidade oral. son fonemas asilabicos, pois para o formaren silaba precisan ir acompañados dunha VOGAL que e o obstaculo. as consoantes poden ser: SISTEMA CONSOANTICO B:bilabial oclusiva sonora, C:casa1ªlinguo velar oclusiva xorda.cea2ªlinguo interdental fricativa xorda. D:Linguo dental oclusiva sonora, F:lábio dental fricativa xorda; G:Linguo vela oclusiva sonora; H:Ningún fonema. J:sh:linguo palatal fricativa xorda K:Linguo velaroclusiva xorda. L:Linguo alveolar liquida lateral sonora; M:Bilabial Nasal Sonora;N:Linguo alveolar nasal N:LINGUO ALVEOLAR NASAL SONORAñ:linguo palatal nasal sonora; nh linguo velar nasal sonora. P:Bilabial oclusiva xorda Q:Linguo velar oclusiva xorda; R:linguo alveolar sonora vibrante:multiple /rr/ simple /r/ S:Linguo alveolar fricativa xorda; T:Linguo dental oclusiva xorda; V:Bilabial oclusiva sonora. X:K+S:Linguo alveolar oclusiva xorda, xeo->linguo alveolar fricativa xorda. Y: linguo palatal lateral sonora;Z:linguo interdental xorda fricativa.
