Novela/As formas do épico

En Galilibros, o Wikibooks en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
A NOVELA: 1. Narración literaria / 2. Participantes / 3. Punto de vista / 4. Temporalidade / 5. Personaxes / 6. Formas do épico / 7. Bibliografía



O primeiro criterio que podemos empregar para atender ás formas do épico permítenos diferenciar entre aquelas que aparecen en verso ou en prosa.

As formas en verso[editar]

Epopeia[editar]

Forma literaria propia da antigüidade, composta en verso para ser recitada, a cal presenta un mundo mítico-heroico situado nun pasado ideal ou absoluto.

A súa temática procede do mito e da lenda heroica, as súas figuras son como deuses contaminados de humanidade; primeiro existiron por fantasía popular. Presentan as seguintes características:

  • O heroe será figura nacional mítica ou histórica.
  • A historia tratará sobre fazañas heroicas.
  • O estilo será elevado e solemne.
  • A acción mesturará elementos e seres humanos e sobrenaturais.
  • O narrador intentará ser obxectivo (sen comentarios nin valoracións).

Cun certo grao de acumulación preséntanse acumulativamente episodios sen estructuración lóxica; as figuras non están individualizadas, son tipos literarios cargados de temperamentos e cosmovisións distintas (reis, conselleiros, amigos, fieis vasalos, compañeiras, agoireiros,...) con características humanas esenciais á época (mínima caracterización psicolóxica) sen evolucionar, con capacidade de loita, pero predestinados a un final.

Estamos ante un espacio e un tempo concreto e coñecido: mundo da época con elementos reais e fantásticos, con perigos coñecidos e fenómenos inexplicables, aconteceres dun pasado con vixencia de presente.

O narrador preséntase, visible, como sobrio observador omnisciente e inxenuo, renunciando á reflexión, á ironía.

Poema épico[editar]

O seu significado orixinal en grego é o de narración. A poesía épica relata fazañas de heroes de xeito formalmente maxestoso e lento. Soe comezar cunha invocación a divindades para logo continuar co asunto nuclear sen abandonar a descrición contextual e de personaxes históricos ou lendarios. É frecuente que no asunto do poema interveña o sobrenatural e marabilloso.

Romance[editar]

é un xénero narrativo que emprega formas versificadas para contar unha historia. As súas orixes remóntanse á idade media e dúas teorías diferentes tratan de explica-lo seu nacemento. Menéndez pidal fainos derivar directamente dos cantares de xesta. Outros estudiosos propoñen un nacemento independente. A narración é máis rápida ca nos poemas épicos e con máis elementos líricos e diálogo.

as formas en prosa[editar]

Novela[editar]

A novela é o reino da liberdade de contido e de forma: xénero proteico e aberto, tamén o máis cultivado e metamorfoseado con problemas de límite con outras formas verbais ou non verbais: ensaio, reportaxe, cine, collage,... Do dito, debe quedar claro que a novela é inesgotable en posibilidades, proteica en formas, presenta moi variados puntos de vista e é incansable na súa capacidade de suxestión e interpretación do mundo. Clasificar este xénero suporía amplitude, pois ademais os criterios de clasificación son moi diversos:

  1. Polo ton que mantén a obra, fálase de novela satírica, humorística, didáctica...
  2. Pola forma: autobiográfica, epistolar, dialogada,...
  3. Segundo ó público ó que chegue e o modo de distribución fálase de novela trivial, folletín, bestséller...
  4. Atendendo ó contido, as novelas poden ser:
    1. de aventuras: Nela predomina o interese pola acción. Relata sucesos extraordinarios, accións perigosas, e emocionantes, xeralmente nun escenario insólito ou exótico.
    2. bizantina: narra viaxes nos cales se suceden aventuras complicadas, separacións e encontros de personaxes, recoñecementos casuais, cun ton de sucesos extraordinarios.
    3. costumista: Describe as formas de vida cotiá dun grupo social: costumes, personaxes típicos...
    4. histórica: Reflicte máis ou menos fielmente o ambiente, os caracteres, os acontecementos dunha época histórica, mesturando a ficción coa acontecementos históricos.
    5. pastoril: De forma convencional e artificiosa, reflicte a vida, idealizada e irreal, duns pastores, que pasan as súas horas nunha paisaxe tópica.
    6. picaresca: Con forma autobiográfica, un narrador protagonista de orixe dubidosa relata a súa vida de adversidades, nun desexo continuo de saír da miseria.
    7. social: Diminúe no posible a descrición de vidas individuais, substituíndoas por unha colectividade. A súa actitude é crítica, con afán de denunciar situacións, ambientes e modos de vida dun grupo.

Hai que engadir a esta lista a novela realista, naturalista, existencial, psicolóxica, policíaca, de tese,...

    1. de cabalerías: A que conta xestas dos cabaleiros andantes.
    2. de ciencia ficción: A que, inspirįndose nos progresos da técnica, narra cousas extraordinarias do futuro.
    3. policíaca: A que se basea nun crime e no seu esclarecemento.

Fábula[editar]

É un xénero literario breve e condensado. A narración esquematizada nas súas liñas fundamentais caracterízase porque vexetais ou animais son, a maioría das veces, seres humanizados que falan, reflexo dos vicios ou das virtudes humanas. Os mestres da fábula clásica foron esopo e fedro.

Apólogo e parábola[editar]

Constitúen as especies máis antigas do conto e son peculiares da narrativa oriental. O apólogo é a exemplificación dunha verdade moral, introducida nun conxunto maior. A parábola é un conto de carácter alegórico, destacando as do novo testamento. Ambas teñen intención moralizante.

A NOVELA: 1. Narración literaria / 2. Participantes / 3. Punto de vista / 4. Temporalidade / 5. Personaxes / 6. Formas do épico / 7. Bibliografía